اپیزود
65- Conversation گفتگو با رضا امیر دربارهی کتاب «چگونه زندهایم» (2023)
Parseh
-
۳ اسفند ۱۴۰۱
|
7 : دنبال کننده
ما صرفاً ارابههایی در خدمت «ژنهای خودخواه» هستیم یا حیات داستانی بسیار پیچیدهتر دارد؟در اپیزود شصتوپنجم پادکست پرسه، من (عباس سیدین) با رضا امیر (معلم زیستشناسی، مترجم و سازندهٔ پادکستهای مهرانگیز و گاوگیجه) به بهانهٔ انتشار ترجمهٔ جدید او از کتاب درخشان «چگونه زندهایم؟» ( ادامه...ما صرفاً ارابههایی در خدمت «ژنهای خودخواه» هستیم یا حیات داستانی بسیار پیچیدهتر دارد؟در اپیزود شصتوپنجم پادکست پرسه، من (عباس سیدین) با رضا امیر (معلم زیستشناسی، مترجم و سازندهٔ پادکستهای مهرانگیز و گاوگیجه) به بهانهٔ انتشار ترجمهٔ جدید او از کتاب درخشان «چگونه زندهایم؟» (How Life Works) نوشتهٔ فیلیپ بال (Philip Ball) همصحبت شدهام.نسخهٔ ویدیویی این گفتگو را که با تصاویر و ویدیوهای علمیِ کمکی تدوین شده است، میتوانید در کانال یوتیوب پرسه تماشا کنید.اگر این محتواها برایتان مفید است، با سابسکرایب کردن و عضویت در بخش ممبرشیپ کانال یوتیوب پرسه از ادامهٔ این مسیر حمایت کنید. دربارهٔ کتاب «چگونه زندهایم؟» (How Life Works)کتاب «چگونه زندهایم؟» نوشتهٔ فیلیپ بال (نویسنده و پژوهشگر برجستهٔ علم)، یکی از مهمترین آثار سالهای اخیر در حوزهٔ زیستشناسی نوین است که با ترجمهٔ روان و دقیق رضا امیر و ویراستاری علمی دکتر مهدی شفا، در داخل ایران توسط نشر نوین و در خارج از کشور توسط انتشارات هوشیوار منتشر شده است.برای دههها، درک عمومی و حتی دانشگاهی ما از زیستشناسی تحت تأثیر استعارههایی مثل «کتاب رمز حیات»، «طرحوارهٔ ژنتیکی» و نگاه تقلیلگرایانهٔ «ژن خودخواه» (ریچارد داوکینز) قرار داشت؛ دیدگاهی که ژنها را همهکاره و سایر اجزای سلول و جاندار را صرفاً ابزارهایی جانبی در خدمت ژنها میدانست. فیلیپ بال در این کتاب با تکیه بر جدیدترین یافتههای زیستشناسی مولکولی، زیستشناسی تکوینی و زیستشناسی سیستمی (Systems Biology) نشان میدهد که حیات نه یک خط تولید ماشینیِ ساده از ژن به صفت، بلکه شبکهای پویا، چندسطحی و هدفمند است که در آن «سلول» (و نه ژن بهتنهایی) واحد بنیادین زنده بودن است. زمانبندی اپیزود و موضوعات گفتگو:00:00 معرفی کتاب «چگونه زندهایم؟» و رضا امیر 02:31 ضرورت استفاده از استعاره در زیستشناسی و تکامل 05:00 ریشه شناختی استعارهها و سازوکار ذهن 09:16 پیرایش ژن (اسپلایسینگ) و خطای استعاره تدوین فیلم 15:11 رد فرضیه کلاسیک «یک ژن، یک پروتئین»18:13 معمای تنوع آنتیبادیها و نوترکیبی V(D)J24:14 نقد ژن خودخواه داوکینز در زیستشناسی سیستمی 29:48 واحد واقعی حیات و وراثت چیست؟ 34:19 علت زوال و کوچک شدن کروموزوم Y در تکامل 36:33 نقد تقلیلگرایی؛ جایگاه واقعی ژن در سلول 38:45 چرا سهم ژنتیکی و زیستی ما از مادر بیشتر است؟ 43:46 تکوین جنین و میراث سیتوپلاسمی مادر 49:09 اپیژنتیک و قحطی هلند؛ انتقال موروثی تروما 51:55 واحد انتخاب طبیعی؛ صفت تکژنی یا سیستم چندعاملی؟ 57:52 معمای تاخوردگی پروتئین و پارادوکس لوینتال 01:01:57 قیف آنتروپی و چشمانداز سازگاری پروتئینها 01:06:50 دامنههای پروتئینی و تکامل ماژولار 01:10:34 سازگاری شگفتانگیز پروانه مونارک با سم گیاهی 01:15:33 علیت شبکهای در زیستشناسی در برابر جبر خطی 01:17:08 معمای تعیین جنسیت؛ ژن SRY و پرونده ایمان خلیف 01:21:24 آیا مفهوم «غیرطبیعی» در زیستشناسی وجود دارد؟ 01:24:18 سندروم کارتاژنر و وارونگی عجیب اندامهای داخلی 01:27:44 الگوهای تورینگ؛ چرا پنج انگشت داریم؟ 01:29:24 سندروم داون و اهمیت دوز بیان ژنها 01:33:17 غیرفعال شدن کروموزوم X و راز رنگ گربهها 01:39:43 علم چگونه خطاهای خود را تصحیح میکند؟ 01:42:08 معرفی کتاب «میمون متکبر» اثر کریستین وب 01:43:40 ترمودینامیک و فیزیک پیدایش حیات؛ نظریه جرمی انگلند 01:54:05 نقد واژه «انتخاب» در تکامل و پادکست گاوگیجه 01:57:17 سخن پایانی لینکها و منابع اشارهشده در این گفتگوپادکستها و کانالهای میزبان و مهمان:نسخه تصویری اپیزود در کانال یوتیوب پرسهممبرشیپ یوتیوب پرسه / لینک حمایت مالی ریالیپروندهٔ «فقط یک نظریه» (دربارهٔ تکامل در پادکست پرسه)پادکست مهرانگیز (رضا امیر)پادکست گاوگیجه (رضا امیر) تهیهٔ کتاب و ناشران:داخل ایران: از وبسایت نشر نوینخارج ایران: از Apple Books | Google Books سایر گفتگوهای رضا امیر دربارهٔ کتاب «چگونه زندهایم؟» که در اپیزود نام برده شد:برنامهٔ «فقط علم» با اجرای عرفان خسروی در کانال شهر کتابگفتگو با حامد زارعی در کانال یوتیوب او کتابهای نامبردهشده در این گفتگو:چگونه زندهایم؟ (How Life Works) – فیلیپ بال | ترجمهٔ رضا امیر (نشر نوین / انتشارات هوشیار)استعارههایی که با آنها زندگی میکنیم (Metaphors We Live By) – جورج لیکاف و مارک جانسونژن خودخواه (The Selfish Gene) – ریچارد داوکینزموسیقی حیات (The Music of Life) – دنیس نوبلمحتوم (Determined) – رابرت ساپولسکی | ترجمهٔ عباس سیدینحیات چیست؟ (What Is Life?) – اروین شرودینگرمیمون متکبر (The Arrogant Ape) – کریستین وبهر زیستی در آتش است (Every Life Is on Fire) – جرمی انگلند بستن